LETOON ANTİK KENTİ

Xantos kentinin karşısında Eşen çayının sağ tarafında Bozoluk denilen yerde Apollaon ve Artemis'in annesi Likyalıların Ana Tanrıçası Leto onuruna kurulmuş ufak bir yerleşim yeridir.Burası Likya halkının federe dini merkezi ve dinlenme kutsal alanıdır.Leto tapınağı 1841 yılında bir İngiliz deniz subayı Hoskya tarafından ortaya çıkarılmıştır.1962 den beri sürdürülen kazılarda İÖ:6.yy dan kalma eserler bulunmuş ve Artemis,Apollon ve Leto ya ait tapınaklar bulunmuştur.Yeraltı su seviyesinin yüksek olması kazıları zorlaştırdığı gibikazılan bölgelerin bölgelerin bir süre sonra tekrar su altında kalmasına engel olunamamaktadır.

Sahnesi olmayan oldukça büyük grek planlı bir tiyatro,Leto,Apollon,Artemis tapınakları ile seller nedeniyle toprak dolmuş nymheum ve agora kentin görülecek yegane eserleridir.

Latin şair Ovidius'un anlattığı bir efsaneye göre,Zeus'tan hamile kalan tanrıça Leto,çocukları,ikiz tanrı Artemis ve Apollon'u Delos'ta doğurur.Sonra Xantos nehrinin denize ulaştığı yere gelip nehir boyunca kaynağa varıncaya dek yürür.Kaynakta çocuklarını yıkamak isteyen ama yerli halk tarafından engellenen tanrıça yöre halkını kurbağaya çevirerek intikamını alır.İşte Leto tapınağı burada insanların kurbağaya çevrildiği yerde yapılır.Bu tapınakların altında İÖ:5 yy sonuna ait temelleri görünen başka bir tapınak daha bulunmaktadır.
Kaynak.Paü Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Topluluğu 2015.Suleyman Sarıca